Παρασκευή, 28 Σεπτεμβρίου 2012

Πορίσματα ενός εγκλεισμού


"Παραβολή της ελιάς" του Χρήστου Μποκόρου
ΠΡΟΣ ΠΟΙΗΤΕΣ
Αφήστε και μερικά «κατάλοιπα» για τους μελετητές,
κάνα «αποκηρυγμένο» σας ποίημα,
κάποιες πρώτες σας προσπάθειες,
κάποια διαγραφή
να πουν κι’ αυτοί καμμιά κουβέντα,
να κάνουν τη διδακτορική τους διατριβή.

ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΝΤΗΣ

Ποιος γνώρισε ποιον, πότε και γιατί,
Ποιος πέθανε νωρίς και ποιος έζησε μια ολόκληρη ζωή,
Και ποιος είναι ο ήρωας και ποιος ο συγγραφέας –
Και σήμερα εμάς πώς ωφελεί
Η διατριβή για κάποιον ποιητή
Και όλων αυτών των φαντασμάτων η ακολουθία
αυτή;

ANNA AKHMATOVA

Δεν ωφελεί. Απαντά κανείς στην προμετωπίδα της Αχμάτοβα. Ο ίδιος ο ποιητής μονάχα ωφελεί. Εντούτοις και κατά τον Σεφέρη στην Εισαγωγή της "Έρημης Χώρας": "Ό,τι κάνουμε στην πνευματική περιοχή, το κάνουμε, όπως λένε, από μια εσωτερική ανάγκη".
31 Μαϊου 2012

Τώρα όμως και
καθ΄οδόν The Day ξανά και ξανά και μετά ο Ορφέας με την ίδια συχνότητα, γιατί κάτι σαν Έξοδο του Μεσολογγίου και εκ της Βαβυλώνιας αιχμαλωσίας έφερνε η κατάσταση, εν τη συντομία των 25 λεπτών και εν είδει μιας "ακέφαλης" υποστήριξης που άφησε πίσω της τη γεύση έντονης χαρμολύπης.

Παρασκευή, 21 Σεπτεμβρίου 2012

Πανηγύρι, παζάρι, αγορά...

Ιεροσόλυμα. Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2008

Πανηγύρια της Δυτικής Μακεδονίας, των Βαλκανίων παζάρια, αγορές σκεπαστές της Ανατολής. Δαμασκός, Χαλέπι, Παλαιστίνη, Άγκυρα, Κωνσταντινούπολη, Μοναστήρι, Φλώρινα, Πτολεμαϊδα. Σαλέπι στη Συρία και δυόσμος στην Παλμύρα, κανέλα στην Πόλη, κάρδαμος στην Κύπρο, χυμός από ρόδι στο Σαραντάριο, χυμός από ρόδι και στη Χομς, μπούκοβο γλυκό και μπούκοβο καυτερό στα Βιτώλια. Χούμους και κεμπάπ, εκμέκ και καζάν τιπί, ραμαζάνι ή μπαϊράμι κι η νύχτα ολόφωτη. Χουρμάδες στον Άγιο του Ιορδάνη κι ιδρώτας να στάζει στο Όρος των πειρασμών. Κελεμπίες και μεταξωτά, τζαμιά και εκκλησιές. Γεσθημανή και Βλαχέρνες, Μονή της Χώρας, ο γυναικωνίτης της Αγιά-Σοφιάς, η βασιλική κινστέρνα απέναντι, Προκόπι, Κόραμα, υπόσκαφη Μαλακοπή, Ταρσός του Παύλου, Αντιόχεια των ψηφιδωτών, Συμεών ο Στυλίτης, Γαλιλαία, Ιορδάνης. Πίσω πάλι.

Μυρωδιές που τις αναπολείς την επόμενη στιγμή και που αν ξανάρθουν είναι σα να μην έχουν φύγει ποτέ από κοντά σου. Θυμάσαι τόπους και ανθρώπους, βεδουίνους στην Παλμύρα και μάτια βαθιά, πέτρες και να τις πατάς στο τέρμα της Εγνατίας, Ορόντης ποταμός και Απάμεια των Σελευκιδών, Παναγιά της Σεϊντανάγια, σπίτια των χριστιανών με το σταυρό στα ξώθυρα και στα μπαλκάνια. Βράδυ στην έρημο της Παλμύρας και φωτιά που τη φωτίζει, πόλεις εμπόλεμες και αγαπημένες, ο Καβάφης στις αποσκευές, το Άσμα Ασμάτων στην Παλαιστίνη, ο Σεφέρης στην Καππαδοκία. Πίσω πάλι.

Ταξιδεύεις τα βιβλία, ταξιδεύεις και όταν επιστρέφεις μες στη μνήμη. Δυόσμος. Τσάι από δυόσμο. Και λικέρ τώρα. Λικέρ από ρόδι.

 

Τρίτη, 18 Σεπτεμβρίου 2012

Μνήμη της μνήμης


ΟΙ ΚΑΛΕΣ ΜΕΡΕΣ

Οι μέρες της ευτυχίας πέρασαν
και δεν το ξέραμε,
στο εξής πρέπει να ευτυχήσουμε στη δυστυχία,
να την κάνουμε να μπάζει από ευτυχία,
να της μοιάζει
σαν η καλύτερή της εφεδρεία

ΜΙΜΗΣ ΣΟΥΛΙΩΤΗΣ, Παλιές ηλικίες, Ερμής 2002

[Νάματα φυσικά]

Κυριακή, 16 Σεπτεμβρίου 2012

Του Σταυρού


Κυριακή μετά την Ύψωση σήμερα και ο Σταυρός μνημονεύεται ως την Απόδοσή του. Θυμήθηκα τη συνάντηση του Σεφέρη με τον Eliot, που τη μνημονεύει ο πρώτος στην Εισαγωγή της μετάφρασης της "Έρημης Χώρας" ("Ερημότοπος" κατά Παπατσώνη) του δεύτερου :

"Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962

Πήγα ν' αποχαιρετήσω τον Έλιοτ. Αδύνατο νωρίτερα. Ήταν στο Yorkshire. [...] Φεύγοντας, τον παρακάλεσα να υπογράψει μια φωτογραφία που του είχε πάρει ο Μπούκας, κρυφά, σ' ένα σταθμό του Υπόγειου. Γέλασε:
-Η Gloucester Road Tube Station. Πρέπει να είναι πριν από τον πόλεμο.
Καθώς τον αποχαιρετούσα, με ρώτησε πώς κάνομε εμείς οι Ορθόδοξοι το σταυρό μας".

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ, ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΕΡΗΜΗ ΧΩΡΑ

Δεν ξέρω γιατί τόσο συγκινήθηκα στην πρώτη ανάγνωση, ώστε να είναι από τα ελάχιστα που έχω διαβάσει και θυμάμαι τόσο καθαρά. Ίσως γιατί πολλές φορές ανταμώνουμε ανθρώπους -κάποτε δια της γραφής και μόνο- που τους νιώθουμε σχεδόν συγγενείς και αδελφούς εκ πνεύματος. Ίσως γιατί κάποτε μας γονατίζουν οι μαλακές και σιμιγδαλένιες ψυχές αυτών που καλούμε ετερόδοξους και πολύ περισσότερο η ειλικρίνεια και η ανοιχτοσύνη εκείνη όσων δηλώνουν άπιστοι καθ' όλα. Και η ένδον αγωνία τους. Που τη μοιραζόμαστε εξίσου.

[φωτό: από το μοναστήρι της Παναγίας στην Κλεισούρα. Αρχή του Ιουλίου που πέρασε]



Η βαριά μελαγχολία της μέρας που ενέσκηψε συντροφιά με τη βροχή, η μνήμη της Ανατολής που γι' αυτήν φταίει ο Σεφέρης και όχι ο μακρινός μας  Άγγλος, οδήγησαν τη σκέψη στον "Κήπο του Αγαπημένου" του Ρουμί απ' όπου αποσπώ μια εις εαυτόν υπόμνηση:

Γύρισες τον κόσμο ψάχνοντας τη ζωή
κι όμως η καρδιά σου θα πεθάνει.
Γεννήθηκες
στην ευλογημένη αγκαλιά της ένωσης
κι όμως θα πεθάνεις ολομόναχος.

Αποκοιμήθηκες στην όχθη μιας λίμνης
κι όμως πεθαίνεις στη δίψα.
Στέκεις στην κορφή του θησαυρού
κι όμως θα πεθάνεις πάμπτωχος.

Σε απόδοση της Καδιώς Κολύμβα και από τις εκδόσεις Αρμός.

Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2012

Τρίτη, 11 Σεπτεμβρίου 2012

Ήρθε λοιπόν...

Στον ποδηλατόδρομο της πόλης, με ποδήλατο όμως, και υπό βροχή φθινοπώρου που μόλις εισήλθε, η γη ορθάνοιχτη, τι μόλις ξεδίψασε, το σκότος ολόγυρα και οι φανοί αναμμένοι, αστραπές και βροντές να λούζουν με φώτα ολόφωτα το Σινιάτσικο, το Βέρμιο απέναντι, τα κοπάδια λούφαξαν νωρίς απόψε, μόνο το χώμα που πάτησαν σκορπά κι αυτό το δικό του αχνάρι. Γυρίσαμε μούσκεμα με μια άγρια χαρά από την άγρια ομορφιά που σκάλωσε στις αισθήσεις.
Καλό φθινόπωρο