Κυριακή, 29 Δεκεμβρίου 2013

Το δέντρο υποκλίθηκε μπροστά τους

 

ΑΝΑΠΑΥΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΦΥΓΗ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ
Αυτοί που γλίτωσαν λαχανιασμένοι
απ’ των νηπίων τη σφαγή,
τι ανεπαίσθητα μεγάλοι
έγιναν καθ’ οδόν: μόλις η πυκνή

ανάγκη του τρόμου διαλύθηκε στο βλέμμα τους: εκείνο
που παράφορο στρεφόταν κάθε τόσο προς τα πίσω,
κι ενώ σκορπούσαν ήδη –με το γκρίζο τους μουλάρι–
σε ολόκληρες πόλεις τον κίνδυνο˙

καθώς, έτσι μικροί –ένα Τίποτα σχεδόν– στην απέραντη
αυτή γη,
πλησίαζαν τους κραταιούς Ναούς,
απανωτά εκρήγνυνταν τα Είδωλα, λες κι είχαν προδοθεί
κι έχασαν εντελώς τα λογικά τους.

Το διανοείσαι; Τόσο απελπισμένα οργίστηκε
το κάθε τι στο πέρασμα τους˙
κι οι ίδιοι ακόμη τρόμαξαν από την δύναμή τους˙
το Βρέφος μόνο έμεινε γαλήνια θαρραλέο.

Εν τούτοις, πάση θυσία έπρεπε
λίγο να ξεκουραστούν. Και τότε, δες:
το δέντρο, που ακίνητο κρεμόταν ψηλά τους,
σαν υπηρέτης υποκλίθηκε μπροστά τους.

Το ίδιο εκείνο δέντρο,
που έστεφε με τα κλαδιά του,
για το Αιώνιο, τα μέτωπα νεκρών Φαραώ,
έγειρε. Ένιωσε ν’ ανθίζουν νέα στέμματα.
Κι αυτοί, καθώς σε όνειρο, κάθισαν από κάτω.

RAINER MARIA RILKE, Ο βίος της Μαρίας (μτφρ.Μ.Παπαντωνόπουλος), Ερατώ

Πέμπτη, 26 Δεκεμβρίου 2013

Η αγαπημένη "φωνή της σιωπής"


Φωνή της σιωπής, αγαπημένη πάντα. Αγαπημένοι άνθρωποι, κεκοιμημένοι, αγαπημένοι αλλού. Επιστρέφουν, όπως το χιόνι επιστρέφει, η βροχή, ο ήλιος, η αντάρα. Επιστρέφουν ως βροχή, ως ήλιος, ως αντάρα. Σαν και το χιόνι επιστρέφουν. Είναι στο εδώ, αν και χρόνια τώρα στο αλλού. Στο αδήλωτο εκείνο που τους έχει σκεπάσει. Στη χώρα της αλυπίας, που δεν είναι η χοϊκή. Η μνήμη κατισχύει ως έκτη αίσθηση για την ώρα του θανάτου, όταν οι άλλες έχουν πλέον αποσυρθεί. Η μνήμη, μονάχα αυτή, κατάσταση λυγμική, για εκείνους στο υπερπέραν. 


ΜΙΚΡΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Α.

Τα ψηλά βουνά έχουνε πάντοτε γυμνή την κορυφή τους. Κατάφυτα στα πόδια, στην κοιλιά, στο στέρνο τους, αλλά το φαλακρό κεφάλι τους ακουμπά κατευθείαν στο γαλάζιο. σκληρή κι αιχμηρή πέτρα, ερωτευμένη με την τρυφερή σάρκα τ' ουρανού.

Β.

Τα αιωνόβια δέντρα ξέρουνε τα πάντα για τη ζωή των σκουληκιών κάτω απ' το χώμα, για τη ζωή των μερμηγκιών και των θηρίων πάνω στο χώμα, για το τραγούδι των πουλιών και του ανέμου πάνω απ' το χώμα. Τα αιωνόβια δέντρα είναι σοφά. υποδέχονται μ' ένα χαμόγελο επιείκειας τον ξυλοκόπο που τα σωριάζει στο χώμα.

Δ.

Οι παπαρούνες κάποτε τρελαίνονται, εγκαταλείπουνε το μίσχο τους, γίνονται πεταλούδες κι αρχινούν από λουλούδι σε λουλούδι να πετούνε. Το ίδιο συμβαίνει και με τις μαργαρίτες, μόνο που αυτές γίνονται μικροί ήλιοι που πλανιόνται στο διάστημα, επιτείνοντας τη θέρμη του ήλιου, επισπεύδοντας έτσι τον ερχομό του θέρους.

Ζ.

Η σιωπή είναι παράσιτο που φύεται παντού: ανάμεσα στις φράσεις, ανάμεσα στις λέξεις, ανάμεσα ακόμα και στους φθόγγους. Είναι τόσο πυκνή που μερικοί διατείνονται ότ' είναι ο ήχος το παράσιτο και όχι η σιωπή.

ΙΓ'

Η απουσία είναι το μοναδικό θηρίο που ο άνθρωπος όχι μονάχα δεν κατάφερε ποτέ να εξημερώσει, αλλ΄ούτε να συλλάβει καν. Βέβαια, πάντα ελπίζει ότι θα τα καταφέρει, γι' αυτό και σ' όλους τους ζωολογικούς κήπους υπάρχει έν' αδειανό κλουβί γι' αυτήν.

ΙΣΤ' 

Ο σκατζόχοιρος είναι το πιο μοναχικό από τα ζώα. Μόνον οι πέτρες δεν τον αποφεύγουν.

ΙΖ' 

Υπάρχουν άλογα που συνεχίζουν να καλπάζουν ακόμα κι όταν είναι ξαπλωμένα στο γρασίδι.

Κ'

Φυλακισμένος μες στους τέσσερις τοίχους μου, φαντάζομαι τον κάμπο, το βουνό και τη θάλασσα. Κοιτώντας ένα λουλούδι στο βάζο, ένα λουλούδι ξεχασμένο και ξερό, μαντεύω την ευωδιά του ανοιξιάτικου κήπου. Τρώγοντας μιαν ελιά, πίνοντας μια γουλιά κρασί, διασχίζω νοητούς ελαιώνες, τρυγώ μυθικούς αμπελώνες. Με το σπέρμα μου να κυλάει ανάμεσα απ' τα δάχτυλά μου ή πάνω σε στείρους μηρούς, ακούω γέλια παιδιών, ακούω κλάμα.

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ, Μικρή Φυσική Ιστορία, Η φωνή της σιωπής, Νεφέλη 2006

Τρίτη, 24 Δεκεμβρίου 2013

Εκείνο το ζεστό εντός



Εκείνο το ζεστό εντός Εκείνο του Θεού το φως

Ο Ευαγγελισμός των Ποιμένων

Ω εσείς, κοντά στη φωτιά, που ξέρετε τον υπερφυσικό ουρανό
και τους οιωνούς διαβάζετε των άστρων.
σηκώστε το βλέμμα ψηλά και δείτε προς τα εδώ:
υπάρχω: άστρο καινό που ανατέλλει.
Η πλήρης ύπαρξή μου καίει
κι εκτυφλωτικά θεόρατη φέγγει
τέτοιο ένα φως που το βαθύ
Στερέωμα πλέον δεν μου αρκεί.
Αφήστε η λάμψη μου στον μύχιο εαυτό σας να εισέλθει:
ω, βλέμματα σκοτεινά και σκοτεινές καρδιές:
Μοίρες σάς κατακλύζουν νυχτερινές.
Ποιαν έρημο, Ποιμένες,
υπάρχω τώρα εντός σας! Μεμιάς κατέκτησα τον Xώρο.
Μην απορείτε: το μέγα αρτόδεντρο
έριχνε έναν ίσκιο - κι αυτόν εγώ τον έστειλα.
Ω εσείς θαρραλέοι, αν ξέρατε πώς λάμπει τώρα
στα ατενή σας πρόσωπα το μέλλον.
Στο δυνατό αυτό φως θα συμβεί ό,τι Σπουδαίο.
Την εχεμύθειά σας εμπιστεύομαι. για εσάς, ψυχές γεμάτες
πίστη,
όλα εδώ έχουν φωνή: η φλόγα μιλάει κι η βροχή,
ο άνεμος και τ' αποδημητικά πουλιά. κι αυτό που είστε
τίποτε δεν ξεπερνά και δεν μεγαλώνει,
αν η έπαρση το τρέφει.
Και τα πράγματα δεν τα κρατάτε
στο Κενό του στήθους σας για να τα βασανίσετε.
Καθώς η ευφροσύνη μες στον Άγγελο ξεχύνεται,
έτσι σαλεύει εντός σας το Επίγειο.
Κι αν ξάφνου άρπαζε φωτιά μια βάτος,
θ' ακούγατε από μέσα της να σας καλεί ο Αιώνιος.
κι αν Χερουβείμ να περπατήσουν καταδέχονταν
κι εκεί που βόσκουν τα κοπάδια σας πλησίαζαν, δεν θα
σαστίζατε:
θα πέφτατε στο χώμα με το πρόσωπο, θα προσκυνούσατε
και Γη τον τόπο αυτόν θ' αποκαλούσατε.

Κι έτσι θα ήταν. Πρέπει να είναι κάτι Νέο
για το οποίο η Οικουμένη πάσχει να διευρυνθεί.
Τι είναι μια βάτος για μας: ο Θεός συναισθάνεται τον
εαυτό του
σε νεαρής γυναίκας μέσα την κοιλιά.
Είμαι ολοφάνερα εκείνο το ζεστό εντός,
που σας οδηγεί.

ΡΑΪΝΕΡ ΜΑΡΙΑ ΡΙΛΚΕ, Ο βίος της Μαρίας (μτφρ.Μιχάλης Παπαντωνόπουλος), Ερατώ 2006