Πέμπτη, 31 Δεκεμβρίου 2015

το πέρασμα


Σε λίγες μέρες. Σε λίγες ώρες οι δείκτες των ρολογιών, τα φύλλα των ημερολογίων, μα πάνω απ’ όλα η ύπαρξη μας θα μετρήσει την αλλαγή, το πέρασμα, την φεύγα ενός ακόμη χρόνου.
Ενός χρόνου που κύλησε πάνω στις μέρες και τις ώρες, μα περισσότερος απαιτητικός κύλησες πάνω στην ψυχή και τα κορμιά μας.
Άφησε σημάδια. Σμίλεψε εμπειρίες. Ζωγράφισε λευκά και σκοτεινά τοπία. Σάρκωσε επιθυμίες, απέρριψε όνειρα. Ματαίωσε πόθους, αποκαθήλωσε μύθους, σταύρωσε και ανέστησε την ύπαρξη μας.
Ζητούμενο το νέο χρόνο να ζήσουμε την ζωή που μας ανήκει. Εμείς και όχι άλλοι στη θέση μας. Για μας και όχι για τις προσδοκίες των άλλων. Μαζί με τους άλλους όχι όμως για τους άλλους. Χωρίς ενοχές για αυτό που υπήρξαμε. Δίχως φόβο για αυτό που είμαστε. Με ελπίδα και όνειρο για εκείνο που μπορεί να γίνουμε. Λευτεριά στα όνειρα μας...

π.Λίβυος

Τετάρτη, 30 Δεκεμβρίου 2015

λυγμική ανθρωπιά


Προσευχές από το συναξάρι ενός Εσθονού




 



  
 
«Το ύφος αυτό είναι μια περιοχή στην οποία περιπλανιέμαι όταν ψάχνω για απαντήσεις – για την ζωή μου, τη μουσική μου, το έργο μου. (…) Εδώ είμαι μόνος με την σιωπή. Έχω ανακαλύψει πως είναι αρκετό όταν μια νότα παίζεται όμορφα. Αυτή η μια νότα, ή ένας σιωπηλός παλμός, ή μια κίνηση σιωπής με ανακουφίζουν. Δουλεύω με πολύ λίγα στοιχεία – με μια φωνή, με δυο φωνές. Χτίζω με τα πιο πρωτόγονα υλικά – με την τριάδα, με μια συγκεκριμένη τονικότητα. Οι τρεις νότες μια τριάδας είναι σαν καμπάνες. Και γι’ αυτό το ονόμασα tintinnabuli.»  

Αναλόγως, έχω γράψει έναν θρήνο  – όχι για τους νεκρούς, μα για τους ζωντανούς, που έχουν να παλέψουν με αυτά τα θέματα οι ίδιοι. Ένα θρήνο για εμάς, που παλεύουμε με τον πόνο και την απελπισία σε αυτόν τον κόσμο.» 

Arvo Pärt


Κυριακή, 27 Δεκεμβρίου 2015

Σαν προσευχή

 
Κύριε, εκείνο το παγερό βράδυ δεν βρέθηκε κατάλυμα να σε φιλοξενήσει. Ένας χώρος να στεγάσει την αγάπη σου. Μία γωνιά να ζεστάνει την νεαρή μητέρα σου. Μικρό παιδί μες στην αθωότητα μου, απορούσα, «μα γιατί δεν βρέθηκε κανείς να σε φιλοξενήσει; Βρέφος, μωρό παιδί, μιας ξένης κοπέλας χαμένης μέσα στην νύχτα με την αγωνία στα μάτια». Τώρα που μεγάλωσα και η αθωότητα έδωσε την θέση της στην εμπειρία του κακού, έμαθα το «γιατί». Γιατί αυτός ο κόσμος δεν αντέχει Χριστέ μου, την ομορφιά της αγνότητας σου. Κόσμος ψεύδους και υποκρισίας, μίσους και αδικίας, δεν έχει χώρο για σένα. Είμαι πλέον βέβαιος, ότι όσες φορές κι αν ξανάρθεις σε αυτή την γη, πάλι σε φάτνη θα γεννηθείς, γιατί δεν σε αντέχουν.
Δεν μπορούν την αγάπη και την ελευθερία σου. Τους παιδεύεις Χριστέ μου, τους μπερδεύεις. Αυτοί διψάνε για εξουσία και δύναμη και εσύ έρχεσαι ταπεινός και αδύναμος. Αυτοί διψάνε για απειλές και τιμωρίες και εσύ συγχωρείς και ανέχεσαι. Αυτοί θέλουν «νόμους» και «δικαιοσύνη» και εσύ τους δίνεις αγκαλιές και φιλιά, την κόλαση ποθούν και τους χαρίζεις τον παράδεισο.
Γι αυτό σου λέω, και σήμερα πάλι να ερχόσουν σε σκοτεινό και παγερό δρόμο θα σε πετούσαν. Πρόσφυγα θα σε έκαναν, ζητιάνο και ρακένδυτο, τρελό θα σε ονόμαζαν, ως ασεβή και αιρετικό θα σε καταδίκαζαν, έξω από τις θρησκείες τους θα σε πετούσαν ως επικίνδυνο.
Είναι αλήθεια Χριστέ μου, ότι ποτέ δεν σε κατάλαβαν οι ισχυροί και «δίκαιοι», οι «ικανοί» και επιτυχημένοι, οι καθώς πρέπει και «τέλειοι». Μονάχα εκείνοι οι ταπεινοί και τσαλακωμένοι της ζωής, οι απογοητευμένοι και πονεμένοι, οι αμαρτωλοί, οι πόρνες και τελώνες της ιστορίας, όλοι εκείνοι που ποτέ δεν θεώρησαν ότι αξίζουν την Βασιλεία σου, μονάχα εκείνοι Κύριε, σε αναγνώρισαν και σε δέχθηκαν, γιατί πρώτα είχαν αποδεχθεί την αποτυχία και την αδυναμία τους, το πυκνό σκοτάδι της δικής τους παγερής νύχτας.
Είναι Χριστέ μου που αιώνες τώρα επιμένεις να αγαπάς τους κολασμένους που μυρίζουν παράδεισο. Είναι Κύριε που αγαπάς εκείνους που δεν αγάπησε κανείς…

π.λίβυος 

Τρίτη, 22 Δεκεμβρίου 2015

Ο ευαγγελισμός των αλαφροϊσκιωτων


Ο Ευαγγελισμός των Ποιμένων

Ω εσείς, κοντά στη φωτιά, που ξέρετε τον υπερφυσικό ουρανό
και τους οιωνούς διαβάζετε των άστρων -
σηκώστε το βλέμμα ψηλά και δείτε προς τα εδώ:
υπάρχω: άστρο καινό που ανατέλλει.
Η πλήρης ύπαρξή μου καίει
κι εκτυφλωτικά θεόρατη φέγγει
τέτοιο ένα φως που το βαθύ
Στερέωμα πλέον δεν μου αρκεί.
Αφήστε η λάμψη μου στον μύχιο εαυτό σας να εισέλθει:
ω, βλέμματα σκοτεινά και σκοτεινές καρδιές:
Μοίρες σάς κατακλύζουν νυχτερινές.
Ποιαν έρημο, Ποιμένες,
υπάρχω τώρα εντός σας! Μεμιάς κατέκτησα τον χώρο.
Μην απορείτε: το μέγα αρτόδεντρο
έριχνε έναν ίσκιο - κι αυτόν εγώ τον έστειλα.
Ω εσείς θαρραλέοι, αν ξέρατε πώς λάμπει τώρα
στα ατενή σας πρόσωπα το μέλλον.
Στο δυνατό αυτό φως θα συμβεί ό,τι Σπουδαίο.
Την εχεμύθειά σας εμπιστεύομαι - για εσάς, ψυχές γεμάτες
πίστη,
όλα εδώ έχουν φωνή: η φλόγα μιλάει κι η βροχή,
ο άνεμος και τ' αποδημητικά πουλιά - κι αυτό που είστε
τίποτε δεν ξεπερνά και δεν μεγαλώνει,
αν η έπαρση το τρέφει.
Και τα πράγματα δεν τα κρατάτε
στο Κενό του στήθους σας για να τα βασανίσετε.
Καθώς η ευφροσύνη μες στον Άγγελο ξεχύνεται,
έτσι σαλεύει εντός σας το Επίγειο.
Κι αν ξάφνου άρπαζε φωτιά μια βάτος,
θ' ακούγατε από μέσα της να σας καλεί ο Αιώνιος -
κι αν Χερουβείμ να περπατήσουν καταδέχονταν
κι εκεί που βόσκουν τα κοπάδια σας πλησίαζαν, δεν θα
σαστίζατε:
θα πέφτατε στο χώμα με το πρόσωπο, θα προσκυνούσατε
και γη τον τόπο αυτόν θ' αποκαλούσατε.

Κι έτσι θα ήταν. Πρέπει να είναι κάτι Νέο
για το οποίο η Οικουμένη πάσχει να διευρυνθεί.
Τι είναι μια βάτος για μας: ο Θεός συναισθάνεται τον
εαυτό Του
σε νεαρής γυναίκας μέσα την κοιλιά.
Είμαι ολοφάνερα εκείνο το ζεστό εντός, που σας οδηγεί.

R.M. RILKE (μετάφραση:Μιχάλης Παπαντωνόπουλος) 

Πέμπτη, 17 Δεκεμβρίου 2015

Carmen Seculare


"Δυο ήλιοι δυο φεγγάρια". Παραδοσιακό Ζακύνθου. Ίσως και να το' χε ακούσει, μέσα από καμιά ανοιχτή πόρτα να εξέρχεται, να κοντοστέκεται εκείνος, να μαζεύει λέξεις.

[...]

Aυγή ’ναι κι’ άστραφτε γλυκά σα στην αρχή της πλάσης,
[...]

Δεν είναι χόρτο ταπεινό, χαμόδεντρο δεν είναι·

Bρύσες απλώνει τα κλαδιά το δέντρο στον αέρα·

[...]

Σαστίζ’ η γη κι’ η θάλασσα κι’ ο ουρανός το τέρας,

Tο μέγα πολυκάντηλο μες στο ναό της φύσης,

Kι’ αρμόζουν διάφορο το φως χίλιες χιλιάδες άστρα,

Xίλιες χιλιάδες άσματα μιλούν και κάνουν ένα.

Στο δένδρο κάτου δέησην έκαμ’ η βοσκοπούλα·

T’ άστρα γοργά τη δέχτηκαν καθώς η γη τον ήλιο.

Tα Σεραφείμ εγνώρισαν το βάθος της αγάπης,

Kι’ ολόκληρ’ η Παράδεισο διπλή Παράδεισό ’ναι.

Ποιος είχε πει που σούμελλε, πέτρα, να βγάλης ρόδο;


ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ
Carmen seculare